Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, Türkiye’de yerli sığır ırklarının dramatik biçimde azaldığını belirterek, konunun tüm yönleriyle ele alınması için TBMM Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması talebiyle önerge verdi.
33 YILDA YÜZDE 86’LIK KAYIP
Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, yaptığı açıklamada Türkiye’de yerli sığır ırklarının sayısının ilk kez 1 milyonun altına düştüğünü söyledi. TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de toplam sığır sayısı 16 milyon 824 bin 208 olarak kayıtlara geçti. Ancak bu toplam içinde yerli ırk sığır sayısı 941 bin başa gerileyerek tarihsel bir düşüş yaşadı.
Ergun, 1991 yılında yerli sığır sayısının 6 milyon 685 bin düzeyinde olduğunu hatırlatarak, 33 yılda yerli sığır varlığında yaklaşık yüzde 86’lık bir azalma gerçekleştiğine dikkat çekti. Aynı dönemde toplam sığır sayısının artmasına rağmen bu artışın tamamen ithal kültür ve melez ırklardan kaynaklandığını vurguladı. Günümüzde Türkiye’de sığır varlığının yaklaşık yüzde 64’ünü kültür ırkları, yüzde 45’ini melez ırklar oluştururken, yerli ırkların payının yüzde 6’ya kadar gerilediğini ifade etti.
“BU SADECE EKONOMİK DEĞİL, STRATEJİK BİR SORUN”
Prof. Dr. Metin Ergun, yerli sığır ırklarındaki azalmanın yalnızca ekonomik bir mesele olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bunun aynı zamanda stratejik bir sorun olduğunun altını çizdi. Yerli ırkların yok olmasının; gıda güvenliğini tehdit ettiğini, genetik ve biyolojik çeşitliliği azalttığını, iklim değişikliği ve kuraklığa uyum kapasitesini düşürdüğünü, hastalık ve parazitlere karşı doğal direncin kaybolmasına yol açtığını söyledi.
Ergun ayrıca, yerli ırkların düşük kaliteli yemleri değerlendirme yeteneğine sahip olduğunu, bu özelliğin kaybedilmesinin kırsal kalkınmayı yavaşlattığını ve küçük aile işletmelerini zayıflattığını belirterek, bunun aynı zamanda kültürel ve tarihî bir miras kaybı anlamına geldiğini dile getirdi.
“İTHAL IRKLARA DAYALI MODEL DIŞA BAĞIMLILIĞI ARTIRIYOR”
Açıklamasında ithal ırklara dayalı hayvancılık modelini de eleştiren Ergun, yüksek verim odaklı bu yaklaşımın girdi maliyetlerini artırdığını, küçük üreticiyi sistem dışına ittiğini ve meraların dengesini bozduğunu ifade etti. Bu modelin hayvancılıkta dışa bağımlılığı derinleştirdiğini vurgulayan Ergun, yerli sığır ırklarının Türkiye’nin iklim ve coğrafi koşullarına en uyumlu, hastalıklara karşı dayanıklı ve uzun ömürlü türler olduğunu söyledi.
TBMM’YE ARAŞTIRMA ÇAĞRISI
Prof. Dr. Metin Ergun, yerli sığır varlığındaki dramatik düşüşün nedenlerinin ekonomik, tarımsal, sosyolojik ve çevresel boyutlarıyla araştırılması gerektiğini belirterek, yerli ırkların korunması ve yeniden canlandırılmasına yönelik kalıcı politikaların geliştirilmesi amacıyla TBMM Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması talebiyle önerge sundu.
Ergun, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca yapılacak kapsamlı bir araştırmanın, Türkiye hayvancılığının geleceği açısından hayati önem taşıdığını sözlerine ekledi.