Turizmin vitrini Grand Bazaar esnafın sıkıntısı

Kapalı Çarşı esnafı: “Marmaris’in kalbi risk altında. Çatı kalkarsa çarşı söner!” Sökülen sadece kendi çatılarının olmadığını, Marmaris’in çatısının olduğunu söyleyen esnaf, çatı krizi karşısında kepenk kapatmaya hazır olduklarını söylüyor.

Marmaris’in simgesi haline gelen Kapalıçarşı’da 57. Sokak üzerindeki kapalı üst yapının kaldırılmak istenmesi, esnafta büyük sıkıntı yarattı.

‘Bu çatı giderse biz de gideriz’ diyen esnaflar, belediyeden proje talep ediyor.

MARMARİS’İN KALBİ KAPALIÇARŞI’DA BELİRSİZLİK

Marmaris ile özdeşleşmiş, turistlerin ilk adım attıkları yer olarak bilinen Grand Bazaar (Kapalıçarşı), bu kez alışveriş hareketliliğiyle değil, yükselen endişe ve tepkilerle gündemde. Marmaris Belediyesi’nin 57. Sokak üzerindeki kapalı üst yapıyı kaldırmayı planladığı iddiası, çarşı esnafında ciddi bir huzursuzluğa yol açtı.

Yağmurdan, güneşten koruyan, yıllardır esnaf ve ziyaretçiler için bir güvenlik kalkanı olan bu yapının kaldırılmasıyla birlikte ticaretin zarar göreceğini savunan esnaflar, “Biz bu çarşının ruhuyuz, bizi yok sayamazsınız” diyerek seslerini yükseltiyor.

‘BU ÇATI BİZİM GÖLGEMİZ, EKMEĞİMİZ, GEÇMİŞİMİZ!

Çarşının köklü esnafları, karara duygusal ve tepkisel bir tonla karşı çıkıyor. Sözleri hem sitem hem de çaresizlik dolu: “Bu çatı sadece demir ve brandadan ibaret değil. Burada yıllarımız geçti, evlat büyüttük, dükkân açtık, vergimizi verdik. Yazın sıcağında turist gölge arıyor, kışın yağmurdan kaçıyor. Bu çatı giderse biz ne yapacağız?

“Kimse gelip sormadı bile. ‘Bu çarşı nasıl ayakta durur, esnaf ne der?’ diye düşünen olmadı. Eğer kaldırmayı düşünüyorlarsa proje getirsinler önümüze, görelim, konuşalım. Bu çatı bizim gölgemiz, ekmeğimiz, geçmişimiz.”

‘ÇATI KALKARSA MÜŞTERİ DE KAÇAR’ ENDİŞESİ

Esnafın en büyük korkusu, koruyucu çatının kaldırılması halinde hem ticari hem de turistik hareketliliğin azalması. “Güneşin altında kim çarşıda gezer?”, “Yağmur yağdığında turist dükkanlara girmeye bile çekinir” diyen esnaflar, ekonomik kayıpların kaçınılmaz olacağını dile getiriyor.

Bazıları daha da ileri giderek, karar uygulanırsa dükkânların kapanabileceğini söylüyor: “Bu çarşının ışıkları sönmesin diye yıllarca çabaladık. Ama bu şekilde giderse, burada kepenk üstüne kepenk iner” ifadeleri çarşıda yankılanıyor.

BELEDİYEDEN PROJE BEKLENTİSİ: ‘KARŞI DEĞİLİZ AMA BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLÜMÜZ YOK’

Esnaf, değişime tamamen kapalı olmadıklarını vurguluyor; ancak tek talepleri şeffaflık ve fikirlerine değer verilmesi.
“Biz modernizasyon isteriz, yenilik isteriz… Ama önce bize anlatılsın. Çarşının tarihi dokusunu bozmayan, bizi mağdur etmeyen bir proje varsa, konuşulur. Marmaris’in kalbi risk altında. Çatı kalkarsa çarşı söner” diyorlar.

TURİZMİN KALBİNE DOKUNACAK BİR KARAR

Marmaris Grand Bazaar, sadece bir alışveriş noktası değil; kentin hafızası, turizmin vitrinidir. Bu nedenle alınacak her karar, yalnızca esnafı değil, Marmaris’in imajını da etkileyecek.

Gözler şimdi Marmaris Belediyesi’nde. Esnaf ise kararlı:
“Biz bu çarşının emanetçisiyiz. Görmezden gelinmek istemiyoruz.”

‘ZAMANINDA PARASINI BİZ ÖDEDİK, AYNI MAĞDURİYETİ YAŞAMAK İSTEMİYORUZ’

Esnaflar, geçmişte yaşanan mağduriyetleri hatırlatarak korkularını şöyle dile getiriyor: “Bu metal üst yapılar yapılırken metrekaresine o zamanın parasıyla 1000 Mark ödedik. Kimse bize bedava yapmadı. Şimdi hiçbir alternatif sunmadan kaldıracağız denmesi haksızlık.”

Ayrıca daha önce Postane Sokağı’nda yaşanan durumu şöyle anlatıyorlar:

“Postane Sokağı’nın üstü açılırken bize ‘yelken sistemi kurulacak’ dendi, yani korunak yapılacaktı. Ama yapılmadı. O sokaktaki esnaf hâlâ yağmurda ıslanıyor, güneşte yanıyor. Ekonomik olarak da çok zarar gördüler. Biz de aynı akıbete uğramaktan korkuyoruz. Sökülen sadece çatı değil, Marmaris’in çatısı. Tatmin edici bir gelişme olmaz ise kepenk kapatmaya hazırız.”

BİR UZMANIN GÖRÜŞÜ İSE ŞÖYLE: “KATILIMCI OLMADAN YAPILAN HER PLAN, SAHADA SORUN YARATIR”

Kentsel dönüşüm ve şehir planlaması üzerine çalışmalar alanında uzman isim, Kapalıçarşı’da yaşanan tartışmaları şu sözlerle değerlendirdi: “Marmaris Kapalıçarşı, yalnızca ticari bir alan değildir; sosyo-kültürel bir hafızadır. Burada yapılacak her müdahalenin turizm, ekonomi, tarih ve kent kimliği açısından çok boyutlu değerlendirilmesi gerekir.”

‘KARAR MASA BAŞINDA DEĞİL, ÇARŞIDA, ESNAFLA BİRLİKTE VERİLMELİDİR’

Özellikle üst örtünün kaldırılmasıyla ilgili süreçte esnafın yok sayılmasının risklerine dikkat çekerek şunları söylüyor; “Bir kentin açık ya da kapalı çarşıları, sadece yapı değil, yaşayan organizmalardır. Güneşten ve yağmurdan koruyan bu üst örtünün kaldırılması, sirkülasyonu, müşteri davranışını ve ticari hayatı doğrudan etkiler. Eğer yenileme yapılacaksa, mutlaka katılımcı yöntemlerle, esnaf temsilcileriyle birlikte yürütülmeli. Katılımcı olmadan alınan her karar sahada çatışma yaratır.”

Ayrıca olası çözümlere de değindi: “Bugün dünyada birçok tarihi çarşı, şeffaf, ışığı geçiren modern malzemelerle yenileniyor. Hem doğal ışığı koruyor hem de yağmur ve güneşten koruma sağlıyor. Marmaris için de benzeri uygulanabilir. Ama en önemli nokta şu; karar masa başında değil, çarşıda, esnafla birlikte verilmelidir.”

ACAR ÜNLÜ: YENİLENMEDEN KORKMUYORUZ, MARMARİS’İN GELECEĞİ BUNA BAĞLI

Konu hakkında konuşan Marmaris belediye başkanı acar Ünlü, sadece eğlence düzeniyle değil, kent estetiği ve ticaret disipliniyle de yakından ilgilendiklerini ifade ederek, Marmaris çarşısındaki yenileme çalışmalarına ilişkin eleştirilere de yanıt verdi.

Başkan Ünlü, “Marmaris çarşısı açılmasın diyenler ilçeye zarar veriyor. Bizim yaptığımız proje sayesinde çarşıya giren turist sayısı arttı, esnaf kazandı. Yenilenmeden korkmuyoruz, çünkü Marmaris’in geleceği buna bağlı.” İfadesinde bulundu.